De raid van het Field Liberation Movement (what’s in a name!) dit weekend op een aardappelveld in Wetteren heeft de discussie over de toekomst van ons voedsel weer fel doen oplaaien. Hoewel ik geen fan ben van dergelijke extremistische activiteiten, vind ik het toch goed om eens even stil te staan bij de reden waarom.
Laat me eerst even heel duidelijk stellen dat ik een voorstander ben van wetenschappelijk onderzoek naar voedsel. Hoe dan ook zullen we een manier moeten vinden om met zo weinig mogelijk middelen zoveel mogelijk voedsel te produceren om de immer groeiende wereldbevolking te voeden. Wanneer we gewassen imuum kunnen maken voor bepaalde ziekten dan is dat mooi meegenomen. Maar aan al die wetenschappelijke vooruitgang is vaak ook een keerzijde verbonden. En die wordt soms pas generaties later zichtbaar.
Zo zien we de laatste jaren meer en meer patienten met voedselallergieën. Sommigen zijn allergisch aan de additieven, anderen aan de kleurstoffen die aangetroffen worden in 90% van onze voeding. Anderen dan weer aan allebei. De klachten variëren van huidinfecties over longaandoedingen tot aandoeningen van de spieren en het zenuwstelsel. Is dat onomstotelijk bewezen? Nee, maar er is wel een sterke indicatie dat een aantal van die aandoeningen verergeren door het voedsel dat we tot ons nemen. En het is in zekere zin niet onlogisch….
Neem nu 20 tot 50 jaar geleden. Meestal bleef de vrouw thuis en ontfermde zich over de gezinsmaaltijden. Die werden haast uitsluitend klaargemaakt met verse producten. Worteltjes uit blik waren ondenkbaar. De enige opgelegde voedingswaren waren die dingen die de huisvrouw zelf maakte. Ik herinner mij nog dat mijn moeder een grote sterilisator had en een hoop bokalen met rubberen dichtingen en een ijzeren klem (zie foto). In de lente, wanneer er veel verse groenten waren, werd er met man en macht schoongemaakt, geblancheerd en ingemaakt. Zelf was ik als kind uren zoet met het snijden van snijboontjes met zo’n leuk molentje… voor mij was het een spelletje, voor mijn moeder een noodzaak want ingelegde groente was tijd uitgespaard.
Als beleg tussen je boterham kon je vroeger kiezen tussen kaas, hesp, gerookt vlees en zelfgemaakte frikadellenkoek. En wilde je iets zoets dan kon je kiezen uit honing, zelfgemaakte confituur of een boterham met verse boter en een laag bruine suiker. Nu is het telkens weer een miserie want er zijn zoveel verschillende soorten broodbeleg. En het duurt vaak meer dan een week voor de slager zo’n hele hesp of een hele kipfilet met kruiden heeft verkocht. Dat wil dus zeggen dat er bewaarmiddelen in moeten. En kiezen we niet allemaal met onze ogen? Daarom dat beleg dat er smakelijker uitziet vaker gekocht wordt. De consument vraagt, de industrie maakt.
20 jaar geleden had men niet de kennis die men vandaag heeft. Zo werd er vrolijk sulfiet gebruikt om hesp een mooi roze kleurtje te geven. Wist men veel dat sulfiet niet zo goed voor de gezondheid was. Die kennis kwam maar door wetenschappelijk onderzoek te doen naar de gevolgen van verschillende additieven. Zelf merk ik zeer goed het verschil tussen klaargemaakte voeding (of deels klaargemaakte) en vers koken. Sinds ik alles vers klaarmaak, ook het beleg zoals kipfilet, gebraad en slaatjes… en ook koekjes, cake en pudding, heeft mijn gezin meer energie. Vele kwaaltjes die geen duidelijke oorzaak hadden, zijn verdwenen. Lentemoeheid is een onbekend fenomeen geworden in huize Dupont. Ook ons humeur is er beter op geworden. Het grote nadeel is dan weer dat ik uren en uren in de keuken sta.
Een actie zoals die van het FLM is dan ook onzinnig. Je kan bezwaren hebben tegen iets, je kan twijfels hebben bij iets. Maar zonder wetenschappelijk onderzoek zal het altijd bij gissingen blijven. Zonder wetenschappelijk onderzoek kom je er nooit achter wat gezond en wat niet gezond is. En wetenschappelijk onderzoek is ook broodnodig om ervoor te zorgen dat we gezonde gewassen kweken die niet door ziekten worden aangetast. Hoe groter de oogst op een klein stuk landbouwgrond, hoe meer mensen er gevoed kunnen worden.
